Akredytywy dokumentowe i stand-by
1) Akredytywa dokumentowa jest warunkowym zobowiązaniem banku otwierającego, działającego na zlecenie importera (kupujący/ zleceniodawca akredytywy/ aplikant), do zapłacenia lub zagwarantowania zapłaty w odroczonym terminie eksporterowi (sprzedający/ beneficjent akredytywy) określonej kwoty w zamian za dokumenty. Dokumenty reprezentujące towar/ usługę winny być zgodne z warunkami akredytywy i złożone w banku w terminie jej ważności.
Na życzenie eksportera akredytywa może być potwierdzona. Potwierdzenie do akredytywy dodaje bank awizujący lub inny bank pośredniczący w transakcji. Bank dodajac potwierdzenie do akredytywy podejmuje własne zobowiązanie do dokonania zapłaty za dokumenty, na warunkach identycznych jak te, które wystawiając akredytywę podjął bank otwierający.
Rodzaje akredytyw dokumentowych
ze względu na rolę banku w transakcji
- własna (importowa lub krajowa) – bank otwiera akredytwę zgodnie z warunkami określonymi przez importera;
- obca (eksportowa lub krajowa) – bank obsługuje akredytywę otwartą przez inny bank.
ze względu na sposób anulowania akredytywy lub zmiany jej warunków:
- odwołalna- bank otwierający akredytywę ma prawo zmienić lub odwołać swoje zobowiązanie bez wcześniejszego uzyskania na to zgody beneficjenta akredytywy;
- nieodwołalna - nie może być zmieniona lub anulowana bez zgody wszystkich stron akredytywy.
ze względu na rolę banku awizującego lub banku pośredniczącego
- potwierdzona - bank awizujący lub bank pośredniczący podejmuje własne zobowiązanie, dodatkowe do zobowiązania banku otwierającego akredytywę, do zapłaty bądź zagwarantowania zapłaty z tytułu akredytywy, na warunkach identycznych jak zobowiązanie banku otwierającego;
- niepotwierdzona - bank awizujący przekazuje treść warunków akredytywy beneficjentowi bez własnego zobowiązania do zapłaty.Decyzję o zapłacie podejmuje bank otwierający akredytywę.
Wyróżnia się akredytywę niepotwierdzoną z upoważnieniem/ bez upoważnienia do negocjacji dokumentów.
ze względu na sposób dokonywania płatności w ramach akredytywy:
- płatna a’vista - płatność jest realizowana po złożeniu przez beneficjenta dokumentów wymaganych w akredytywie;
- z odroczonym terminem płatności - płatność jest realizowana w określonym (odroczonym) terminie płatności; termin ten może przekroczyć termin ważności akredytywy.
2) Akredytywa stand-by ma charakter gwarancji bankowej. Bank otwierając taką akredytywę zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty pieniężnej na pierwsze żądanie beneficjenta. Podstawą do zapłaty jest zaprezentowanie przez beneficjenta:
- oświadczenia (w formie podanej w treści akredytywy), że zleceniodawca nie wywiązał się w terminie z określonych zobowiązań zabezpieczonych tą akredytywą
- i/lub innych dokumentów wymaganych w warunkach akredytywy.
Rodzaje dokumentów wymaganych w ramach akredytywy
- faktura
- dokument ubezpieczeniowy
- dokument transportowy
- inne: świadectwo jakości, świadectwo pochodzenia, packing list itd.
Korzyści i niedogodności dla eksportera
Korzyści
- otrzymując akredytywę ma pewność, że bank zapłaci mu za dokumenty zgodne z akredytywą a płatność nie będzie w żaden sposób uzależniona od importera np. od jego sytuacji finansowe;
- może akredytywy nie przyjąć, jeśli nie odpowiadają mu warunki w niej zawarte lub może żądać dokonania zmian w akredytywie;
- jeżeli akredytywa jest potwierdzona lub dostępna w jego banku zapłatę uzyska natychmiast po złożeniu zgodnych dokumentów.
Niedogodności
- jeśli popełni błędy przy wystawianiu dokumentów, zobowiązania banków ustają i jest zdany na akceptację niezgodności przez importera. Jeśli importer nie zaakceptuje dokumentów musi szukać nowego nabywcy w kraju przeznaczenia towaru.
Korzyści i niedogodności dla importera
Korzyści
- żądając dokumentów zabezpiecza własne interesy;
- ma pewność, że towar został wysłany zgodnie z jego instrukcjami;
- jest ubezpieczony, a polisa zapewnia mu zwrot poniesionych kosztów w przypadku zaginięcia lub zniszczenia towaru;
- jeżeli dokumenty zawierają usterki bank nie podejmie dokumentów i zwróci się do niego o zaakceptowanie niezgodności.
Niedogodności
- nie może odwołać zobowiązania o ile nie zgodzą się na to wszystkie strony transakcji.
